Όταν ξυπνάς το πρωί, το ημερολόγιο λέει 15 Αυγούστου, και βλέπεις αυτό έξω από το παράθυρο:

ξέρεις ότι κάτι πάει στραβά. Όταν βάζεις μουσική και σου εύχονται αυτό:

νιώθεις το μαχαίρι να στρίβει στη πληγή.

Αν λοιπόν, αγαπητέ αναγνώστη, αποφασίσεις να φύγεις απο αυτή τη μικρή και ηλιόλουστη χώρα εκεί κάτω στη μεσόγειο, να ξέρεις πως αυτό

και αυτο

και θα σου λείψουν, και θα καταλάβεις πόσο τα έχεις ανάγκη.

Η παρακάτω φωτογραφία συνοψίζει άριστα το γιατί το Λονδίνο είναι τόσο γοητευτικό.

Sloane Square, φωτογραφία τραβηγμένη στο ίδιο σημείο 60 χρόνια πριν, και τώρα. Η μεγαλύτερη διαφορά είναι τα καπέλα! All credits here.

Ένα από τα κλασσικότερα θέματα που ανακύπτει σε διάφορες συζητήσεις μας με την Παναγιώτα δεν ειναι άλλο από τα προπτυχιακά. Το θέμα συνοψίζεται στην ερώτηση: “Που αξίζει κανείς να σπουδάσει προπτυχιακά;”. Τις προάλλες λοιπόν, έλαβα το εξής email. Το θέμα του διόλου με εξέπληξε.

Είμαι μητέρα ενός πρωτοετή φοιτητή στο ΑΠΘ στο τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Η/Υ. Θα σας παρακαλούσα να μου γράφατε την προσωπική σας άποψη για το εξής δίλλημα.Ο γιός μου ταυτόχρονα με τις παννελλήνιες έκανε αιτήσεις και σε βρετανικά πανεπιστήμια έγινε δεκτός σε πολλά με πρώτη του επιλογή το Imperial college Εlecrical and elecronic deparmement( Meg) 4 ετών φοίτηση.Για φέτος ήρθαμε και είδαμε τα πράγματα στο Λονδίνο αλλά έκανε defer για την επόμενη χρονιά δεδομένου ότι είμαστε δημ.υπάλληλοι και είχαμε περικοπές στους μισθούς μας.Άπό έρευνα μέσα στο Πανεπιστήμιο μάθαμε ότι η πρώτη χρονιά κοστίζει συντηρητικά 10000 Λίρες γιατί μένεις σε εστίες ενώ από τη δεύτερη πάνω από 16000 Λίρες έχεις ακριβά ενοίκια.Είναι αλήθεια αυτά? Μήπως χάνει λόγω χρημάτων την ευκαιρία της ζωής του το παιδί? Πόσο εύκολο είναι μετά το διδακτορικό στο οποίο έγινες δεκτός εσύ?΄Μήπως χάνει χρόνο στο ελληνικό πανεπιστήμιο? Τι προοπτικές έχει σαν απόφοιτος του Imperial? Θα του πρότεινες να πάει του χρόνου στο προπτυχιακό του Imperial? Δεν σας ανέφερα ότι μένουμε Θεσσαλονίκη οπότε δεν επιβαρύνεται η οικογένεια με ‘εξοδα διαβίωσης του φοιτητή.

Ευαίσθητο θέμα. Πως απαντάς γνωρίζοντας πως ο άλλος παίρνει την απόφαση της ζωής του; Έδειξα το email σε μερικά παιδιά στο γραφείο. Το συζήτησα και με μερικούς ακόμα πάνω απο το μεσημεριανό. Τελικά κατάλαβα πως σωστή απάντηση δεν υπάρχει. Για την ακρίβεια, κατάλαβα πως η επιλογή που έκανε ο καθένας μας, ιδιαίτερα αν αγαπάει το αντικείμενο του, ειναι και η επιλογή την οποία θεωρεί βέλτιστη. Δύσκολα λες, “έκανα μαλακία, καλύτερα να ειχα κάνει κάτι άλλο”. Με λίγο λιγότερες τύψεις, έδωσα λοιπόν την εξής απάντηση.

Πολλά συγχαρητήρια! Μακάρι ολα τα διλληματα να ηταν εξίσου ευχάριστα…
Ειναι αληθεια (η αναλυση των εξόδων), και μάλιστα όπως ειπατε, ειναι συντηρητικές εκτιμήσεις. Με συγκατοίκηση και προσοχή στις εξόδους. Μπορείτε στο internet να βρειτε αρκετές συγκρίσεις για το κόστος ζωης, ειχα κάνει παλιότερα και εγω μια αναρτηση. Ενα αλλο χρησιμο blog επι του θεματος ειναι της “θειας Σοφίας”
Κοιτάξτε, συνηθίζουμε στην Ελλάδα να μειώνουμε πολύ τους εαυτούς μας. Δεν ειναι ολα ροδινα στο εξωτερικο και τα ελληνικά πανεπιστημια σιγουρα δεν ειναι (εντελως) εκτός συναγωνισμού απο τα κεντροευρωπαϊκά. Μπορει να ειμαστε ελαφρως προκατειλημμένοι μιας και οι δυο μας σπουδασαμε προπτυχιακά στην Αθήνα, αλλα νομίζω οτι σιγουρα δεν χανει την ευκαρια της ζωής του. Για την ακρίβεια, δεν χάνει καμια ευκαιρία. Απλώς με το να μεινει στην Ελλάδα διαλέγει εναν αλλο δρομο που κάλλιστα μπορεί να έχει ακόμα και καλυτερα αποτελέσματα. Αν και το ζητημα ειναι εντελώς προσωπικό και εξαρτάται πολύ απο τις προτιμησεις του καθενα, θα σας κάνω μια λιστα των θετικών και των αρνητικών της κάθε επιλογής.

ΑΠΘ θετικα

• Το οικονομικο. Το οτι μενει στι σπιτι σας θα του εγγυάται και εξόδους, και (πιθανότατα) αυτοκινητο, και διακοπές.
• Θα γνωρισει τα θετικα και τα αρνητικα της ελληνικης κοινωνιας. Στα 20κατι, θα μπορει να αποφασισει καλύτερα που θέλει να ξεκινησει την επαγγελματική του καριερα.
• Θα βρισκεται σε ενα περιβάλλον με την αφρόκρεμα των ελληνων φοιτητων.
• Θα  βρισκεται σε ενα πανεπιστήμιο, που αν ο ιδιος το θελει και το κυνηγήσει, μπορει να του εξασφαλίζει άριστες σπουδες που θα του επιτρέψουν να κανει οτιδηποτε επιθυμήσει στη συνέχεια.
• Το πτυχιο του θα εχει αμεσο αντίκρυσμα στην ελληνική αγορά εργασίας.

ΑΠΘ αρνητικά

• Η ποιότητα των σπουδων του θα αντικατοπτρίζει αμεσα το ενδιαφερον που ο ιδιος έδειξε γι αυτές. Αν το αντικειμενο δεν τον συγκινήσει, ειναι παρα πολύ ευκολο να κανει ενα ωραιότατο πασάλειμμα η και να μη παρει ποτε πτυχιο.
• Ακομα και αν θέλει να σπουδασει, θα του σπάσουν τα νευρα. Για την ακριβεια, οσο πιο ενταξει θα ειναι στις υποχρεώσεις του, τοσο θα εκνευρίζεται με το περιβάλλον του.
• Αν δεν συνεχισει με μεταπτυχιακα στο εξωτερικό, θα νιωθει περιορισμενος στα στενα ελληνικα συνορα.

Imperial θετικα

• Το Meng στο EE ειναι απο τα πολυ γνωστα προγράμματα του Imperial, ισως το καλυτερο του. Θα αποκτησει ενα πτυχιο καταξιωμενο σε ευρωπαϊκό επιπεδο που θα του εξασφαλιζει τα τυπικα προσοντα για αναζητηση δουλειας στην ευρωπη.
• Μεσω προγραμματων internships θα εχει επαφες με μεγαλες εταιριες του κλάδου πριν καν αποφοιτησει.
• Θα δουλευει απο τα 18 σε international περιβάλλον. Δε θα γνωρισει ποτε την ελληνικη νοοτροπια.
• Θελει δε θελει, θα αποκτησει ενα ελαχιστο επίπεδο σπουδών και θα τελειωσει στα 4 χρονια.

Imperial αρνητικά

• Λεφτα. Πολλά λεφτά.
• Το πτυχιο του (νομιζω πως) δεν ειναι αμεσα αναγνωρισμένο απο το ΔΟΑΤΑΠ ως ισαξιο των ελληνικων πολυτεχνειων. Αν τα λεγομενα ενος γνωστου μου που το τελειωσε ειναι σωστά, επειδη τα εξαμηνα του Imperial ειναι 9 εβδομαδων, ενα μαθημα ελληνικου εξαμηνου πρεπει να αντιστοιχει (υποτίθεται 14 βδομαδες) σε 2 μαθηματα του Imperial. Και επειδη το Imperial δεν εχει τοσα μαθηματα, τελικα ή δινουν extra εξετασεις ή απλως δεν αναγνωριζονται. Αξιζει να ενημερωθειτε απο τον ΔΟΑΤΑΠ.
• Το πτυχιο του, στη πραξη, θα αντιμετωπιζεται με καχυποψία στην Ελλάδα. Κακά τα ψεμματα, αν κάποιος δεν έχει ασχοληθει με σπουδες στην Ευρωπη, το πιθανοτερο ειναι να αντιμετωπισει ενα πτυχιο του Imperial σαν αλλο ενα πτυχιο απο καποιο αγγλικο κολλέγιο. Προσωπικα, οταν σκέφτομαι το ενδεχομενο να ψαξω για δουλεια στην Ελλάδα, θεωρω το πτυχιο του ΕΜΠ ως το βασικο προσον μου.
• Αν το αγγλικο περιβάλλον δεν τον συγκινίσει, ειναι πολυ πιθανό να αναπτυξει μια ειδυλλιακή εικονα για την Ελλάδα μετα απο 4 χρονια “ξενιτιας” απο τα 18 του. Το οποίο μεταφράζεται στο οτι οταν θα πρέπει να παρει την αποφαση “γυρναω Ελλάδα η οχι” δεν θα μπορει να ζυγισει σωστά τις προεκτάσεις.
• Οι Ελληνες που κανουν προπτυχιακα εδω, κατα κανονα, είναι παιδιά πλουσιων οικογενιων απο Ελληνικα ιδιωτικα. Οχι και το καλύτερο περιβαλλον για παρέες.

Γενικα, αν και το υπογραμμιζω, εκφραζω προσωπικες αποψεις, πιστεύω οτι αν η επιλογη της σχολης εγινε απο τον ιδιο, όχι επειδή ηταν η πιο υψηλόβαθμη σχολή, αλλα επειδη έχει ήδη μια κάποια επαφή με το αντικειμενο, τοτε χωρις δευτερες σκέψεις δεν αξίζει να πιεστείτε οικονομικα. Γενικα, ο μονος κίνδυνος απο το να μεινει στην Ελλάδα ειναι να βαλτωσει, οχι όμως για κανενα άλλο λόγο αλλα επειδη ο ίδιος θα το επιτρέψει (και ειναι δυστυχως ευκολο στο ελληνικο πανεπιστημιο). Με ρωτησατε κατα ποσο ειναι πιθανον να τον παρουν μετα για διδακτορικό με υποτροφια. Παρα πολύ. Καθε χρονο μόνο απο τους ηλεκτρολόγους του ΕΜΠ φευγουν καμμια 10αρια ατομα για διδακτοριακα στα καλύτερα πανεπιστημια Αμερικης και Ευρωπης (και πάρα πολλα ακόμη για μεταπτυχιακά). Απλώς, θα ειναι αναλογικα δυσκολοτερο απο το αν ηταν ηδη στο Imperial. Αλλά αυτο ισχυει για καθε πανεπιστημιο, οταν ξέρεις τους καθηγητες ειναι πολύ διαφορετικα απο το να κανεις μια απροσωπη αίτηση.

Αν θα του εδινα μερικες συμβουλες, αν μεινει στην Ελλάδα, αυτες θα ηταν οι εξης:

• Οι ηλεκτρολογοι ειναι μια πολυ απαιτητικη σχολη, θέλει διάβασμα απο πολυ νωρις.
• Φροντισε να τελειωσεις τον κορμο στην ωρα του χωρις να σου μεινουν μαθηματα. Δεν θέλεις να ασχολεισαι με μαθηματικα και φυσικες οταν θα κανεις σοβαρα μαθηματα ειδικότητας.
• Βαλε στοχους απο νωρις, και κυνήγησε τους. Αν θες να φυγεις για καλο μεταπτυχιακο στην Ευρωπη, θες βαθμο τουλάχιστον 8. Αν θες διδακτορικο, θες 9 (αριστα) και καλές συστατικες. Αν και στην αρχη θα σου φαινεται αδιανοτητο, δεν ειναι. Απλώς θέλει την επιμονη που επεδειξες οταν εδινες πανελλαδικες.
• Η σχολη βγαινει στα 5 χρονια ανετα, δεν ειναι μυθος.

Σημειώστε πως έγραφα τα παραπάνω πριν τα δίδακτρα στο Imperial φτάσουν επίσημα τα £9k τον χρόνο. Με βάση αυτό το δεδομένο, νομίζω οτι το οικονομικό επιχείρημα κάνει την απόφαση πολύ πιο εύκολη.

Τι έγινε τελικά; Δυστυχώς δεν έμαθα ποτέ καθώς δεν έχω πάρει ακόμα απάντηση στο παραπάνω. Ελπίζω όμως να βοήθησα κάπως έναν άγνωστο πρωτοετή συνάδελφο, κάπου εκεί κάτω (?) στη “συμπρωτεύουσα”. Keep up!

Ένα απο τα πράγματα που στην Ελλάδα θεωρούμε αυτονόητα δεν ειναι άλλο απο την δωρεάν υγεία. Μπορεί πολλές φορές να τα χώνουμε στο ΕΣΥ, στα φακελάκια ή στην στην γραφειοκρατία  αλλα γενικά, δωρεαν υγεία rulez. Ετσι, οταν διαβαζουμε για τον καλό Obama και τους κακους ρεπουμπλικάνους που θέλουν να αφηνουν τους φτωχους να πεθαίνουν, η κατάσταση ειναι τοσο εκτός της δικής μας πραγματικότητας που απλώς αδιαφορούμε. Τα 2+ αυτά χρόνια στην Αγγλία όμως ήταν αρκετά για να με κάνουν τουλάχιστον να προβληματιστώ.

Στον σύστημα παροχής υπηρεσιών υγείας υπάρχουν δυο ελεύθερες μεταβλητές. Πρώτον, ποιός μπορεί να ειναι ο πάροχος τέτοιων υπηρεσιών. Οι πιθανές απαντήσεις ειναι: (1) το κράτος, ( 2) ιδιώτες ή (3) και οι δύο. Δεύτερη μεταβλητή ειναι το αν υπάρχει υποχρέωση αγοράς υπηρεσιών υγείας απο τους πολίτες. Οι απαντήσεις εδώ ειναι (1) ναι, απο το κράτος, (2) ναι, απο οποιονδήποτε και (3) όχι, δεν ειναι υποχρεωτικό.

Στην Ελλάδα έχουμε κάνει τις επιλογές (3) και (1): οποιός θέλει μπορεί να παρέχει υπηρεσίες υγείας αλλά οι πολίτες έχουν την υποχρέωση να αγοράζουν τις κρατικές υπηρεσίες. Και γενικώς, ειμαστε ευχαριστημένοι απο την επιλογή μας. Στην Αγγλία, η επιλογή ειναι ακριβώς η ίδια: κρατική ασφάλιση υποχρεωτική για όλους, αλλά δυνατότητα παροχής ιδωτικών υπηρεσιών. Και εδώ, ο κόσμος ειναι ευχαριστημένος απο την επιλογή του. Αλλά εκει αρχίζουν και τελειώνουν οι ομοιότητες.

Στην Ελλάδα, η θεωρητική μας αυτή επιλογή έχει υλοποιηθεί κατά εναν τόσο παράλογο τρόπο που ειναι πραγματικά αξιο απορίας, τόσο το πως η κρατικές υπηρεσίες υγείας επιζούν(?) αλλά και το πως ο κόσμος δεν έχει επαναστατήσει ζητώντας την αλλαγή τους. Οταν υποχρεωτικά πληρώνεις μια κρατική υπηρεσία, το κράτος οφείλει να την παρέχει με τον ίδιο τρόπο σε όλους τους πολίτες του. Στην Ελλάδα όμως, οι υπηρεσίες υγείας εξαρτώνται απο την δυναμη του συνδικάτου στο οποίο ανηκεις. Ο γιος ενός δημοσίου υπαλλήλου και ο γιoς ενός υπαλλήλου supermarket πληρωνουν φορους και πηγαίνουν στο ίδιο δημόσιο σχολείο. Στην ίδια Ελλάδα όμως, ο πρώτος κάνει εξετάσεις στον ιδιώτη γιατρό της γειτονίας του με όλα τα έξοδα πληρωμένα, ενώ ο δεύτερος περιμένει ραντεβου στο ΙΚΑ μήνα με το μήνα. Ακόμα χειρότερα, όταν o ατυχής γιός θα ξεκινήσει να δουλέυει (μαυρα) σερβιτόρος, το κράτος θα σταματήσει να του παρέχει τις περισσότερες απο τις υπηρεσίες υγείας. Και εδώ ο παραλογισμός παίρνει αδιανόητες διαστάσεις: απο τη μία νομίζουμε πως έχουμε δωρεαν υγεία, απο την άλλη αν ειναι τσιγγάνος, νομιμοποιημένος μετανάστης που όλοι σε εκμεταλλεύονται, ή απλώς ανασφάλιστος γηγενής έχεις το εξής treatment:

-Εγω: Για να δεχθει καποιος περιθαλψη απο δημοσιο νοσοκομειο στην Ελλαδα, χρειαζεται να πληρωνει εισφορες σε καποιο ταμειο?
-Γιατρός:  Πρέπει να καλυφθούν έξοδα νοσηλείας αναλωσίμων εξετάσεων κ.λπ. Αν έχει ασφάλεια τα βρίσκουν μεταξύ τους, αλλιώς πληρώνει ο ίδιος
-Εγω: Τι γινεται σε περιπτωσεις ανεργων/ανασφαλιστων?
-Γιατρός: Για επείγοντα περιστατικά (ράψε/καθάρισε/εξέταση) δωρεάν. Σε περίπτωση νοσηλείας απ’ όσο γνωρίζω τα καλύπτει ο περιθαλπόμενος
-Εγω: Εννοω ατομων που δεν εχουν να καλυψουν τα εξοδα. Πχ, ενας Τσιγγανος καρκονοπαθης, θα του γινουν χημειοθεραπειες?
-Γιατρός: Α τέτοιες περιπτώσεις λες. Δεν είμαι σίγουρος. Πολύ φοβάμαι τους τυλίγει το σύστημα σε μια κόλλα χαρτί.

Η Βρετανική υλοποίηση της ίδιας υπηρεσίας ειναι τοσο εντυπωσιακή μέσα στην απλότητα της που τους πρώτους 3 μήνες δεν ειχα καταλάβει πως λειτουργεί. Εισαι στο UK νομιμα? Δικαιούσαι δημόσιες υπηρεσίες υγείας. Τελεία. Δεν εχει αν, όταν, ίσως, μπορεί. Αυτό που πρέπει να κάνεις ειναι το εξής απλό: βρες ενα (δημόσιο) παθολόγο στην περιοχή σου και εγγράψου σε αυτόν (γνωστος και ως GP). Κάθε φορά που έχεις ενα οποιοδήποτε πρόβλημα υγείας, πηγαινε στον παθολόγο σου. Αν ο παθολόγος κρίνει οτι το χρειάζεσαι, θα σε στείλει να δεις έναν γιατρό ειδικότητας ο οποίος συνήθως βρίσκεται σε κάποιο δημόσιο νοσοκομείο. Αν έχεις κάποιο επειγον πρόβλημα, παρε το 166 η πήγαινε στο πλησιέστερο νοσοκομείο. Και αυτό ειναι όλο. Ταμεία, εισφορές και λοιπά ελληνικά παράλογα δεν υπάρχουν. Το σύστημα το πληρώνει ο βρετανός φορολογούμενος.

Και ενω όλα φαντάζουν αγγελικά πλασμένα, έρχεται η πρώτη μέρα που ανεβάζεις πυρετό. Μπαινεις στο website (!) του GP σου προς αναζήτηση ελευθερου slot για ραντεβου. Και εκεί η έκπληξη: Παναγιώτα, μπορείς να περιμένεις… 3μισι μόλις βδομάδουλες? Δεν ειναι τίποτα μωρε, θα σου περάσει. Σοβαρολογώ, δεν έχω καταφέρει ποτε να κλεισω ραντεβου σε χρόνο λιγότερο της βδομάδας. Φημες θέλουν τον γιατρο να σε δέχεται αν εμφανιστεις “χωμα” στο ιατρείο του, αλλα ακόμα δεν το έχουμε επαληθεύσει.

Εστω τώρα οτι καταλήγεις να δεις τον GP σου σε λογικό χρόνο (λίγο πριν αναρρώσεις έτσι και αλλιώς δηλαδή). Η πρώτη μου φορα ήταν αξιοθαύμαστη. Του μεταφέρω την τηλεφωνική διάλεξη με τον Ελληνα παθολόγο μου. Πιάνει το “Ελληνα”. “Α, εισαι απο την Ελλάδα δηλαδή”. Ναι ειμαι. “Και πας συχνά ε, εισαι φοιτητες εδω?”. Ναι, παω, ειμαι φοιτητής. “Α, και θα ξαναπας μόνιμα τωρα που τελειωνει το έτος?” Οχι, θα μεινω εδω. “Και δικαιούσαι πριθαλψης στο UK?” Ναι. “Φάρμακα έχεις απο την Ελλάδα?” Εκει έπιασα το νοημα: απλώς ηθελε να αποφυγει να μου παρέχει υπηρεσίες. Well done, αυτο ακριβώς εννοούν όταν στην Ελλάδα λένε να αποφευγουν την υπερβολική συνταγογράφηση.

Με τα χρόνια, οι ιστορίες φιλων μόνο επαληθευουν την δικιά μας εντυπωση. Η δουλεια ενος GP ειναι υποπτα μονοτονη: “πάρε αντιβίωση” ειναι η διάγνωση στο 99% των περιπτώσεων. Κατα προτίμηση όμως, πάρε αποθεμα αντιβιοτικών όπως έρχεσαι απο Ελλάδα γιατί αντιβιοτικά δεν πωλούνται χωρις συνταγη απο φαρμακεία. Και όπου συνταγη, είπαμε, 3μισι βδομάδες. Αν έχεις κάτι πιο σημαντικό, πήγαινε Ελλάδα. Αν πάλι ξέρεις οτι θες να δεις συγκεκριμένη ειδικότητα, gooooood luck! Πρεπει να περάσεις πρώτα κανα δυο φορές απο τον GP σου για να αποφάσισει αυτος να στειλει.

Και εδω λοιπόν, αρχίζω να κατανοώ το δίλλημα του συμπαθούς Αμερικάνου, και γιατι επι 2 χρόνια ο Obama τα έχει βρει σκούρα. Οι φίλοι μας οι Αμερικανοί λοιπόν, έχουν ακολουθήσει το δρόμο (2), οι ιδιώτες παρέχουν υπηρεσίες υγείας και (3), δεν σε υποχρεώνει κανείς να αγοράσεις. Η πανδαισία της ελευθερίας. Αλλά με μερικά μειονεκτήματα. Πχ, ο ανασφάλιστος/άνεργος δεν έχει σχεδόν καμία πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας. Αλλά ο ασφαλισμένος εργαζόμενος, όχι μόνο έχει πρόσβαση, αλλα μπορεί να δει όποιον γιατρό θέλει, όποτε του καπνίσει, με όλα τα έξοδα πληρωμένα. Σε αυτόν λοιπόν τον εργαζόμενο λες: θέλεις να σου αυξήσουμε λιγο (ε, και στο μέλλον πολύ) τον φόρο ώστε να έχεις και εσυ προσβαση σε φοβερές κρατικές υπηρεσίες τυπου Αγγλίας? Ναι, το National Health Service ήταν το κλασσικότερο παράδειγμα στα άρθρα που έτυχε να διαβάσω. Μαντέψτε πόσο ελκυστική ήταν για τον Αμερικάνο φίλο μας η ιδέα των 3 βδομάδων αναμονή στον GP…

Ποιό είναι λοιπόν το καλύτερο σύστημα υγείας? Well, με την ως τώρα εμπειρία μου, σίγουρα η ασφάλιση του ελληνικού δημοσίου. Κρατικό χρήμα να ρέει άφθονο, που χρησιμοποιείται από τους πολίτες σύμφωνα με το κλασσικό φιλελεύθερο paradigm των κουπονιών. Φυσικά όμως, όπως η πρόσφατη εμπειρία του ελληνικού κράτους αποδεικνύει, είναι μια κατάσταση απολύτως μη διατηρήσιμη. Εξασφαλίζει εξετάσεις για ψύλλου πήδημα, πρόσβαση σε ιδιώτες γιατρούς στη στιγμή και αποτελεί ένα κρατικά επιδοτούμενο πανηγύρι για όλους τους εμπλεκόμενους μέχρι που τελικά βουλιάζει. Και μετά το δίλημμα είναι αυτό που ταλαιπωρεί τους Αμερικάνους: μερικοί άτυχοι χωρίς πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας, ή υπηρεσίες τύπου NHS (η ακόμα νοτιότερα, ΙΚΑ) για όλους? Pick your side.

Ενα πολυ ενδιαφέρον πράγμα που μαθαίνει κανεις με το να συναναστρέφεται με Ελληνες που εχουν μεγαλώσει στο εξωτερικό, ειναι οτι ακομα και αν ξέρουν άψογα την Ελληνική γλώσσα, αγνοούν πολλά απο τα βασικα γνωρισματα της νεοελληνικής κουλτούρας. Πχ, μιλας για την Eurovision, και ο κόσμος δεν πιάνει τα αστεία για την Μπόκοτα. Μιλάς για καταλήψεις στο σχολείο, και ο κόσμος δεν ξέρει τι ειναι η κυκλική τυρόπιτα. Η ροή όμως της πληροφορίας ειναι αμφιδρομη. Οταν αναπαράγεις στερεοτυπα όπως “αν ειναι να δώσεις λεφτά στο κράτος, τα θέλει εδω και τώρα, αν ειναι να πάρεις λεφτά, ζησε Μάη μου”, η απάντηση μπορεί να ειναι αποστομωτική:

Στη παραπάνω φωτογραφία βλέπετε ένα κουπόνι αποζημίωσης πελάτη του London Underground. Της αστρονομικής αξίας των $1,80£. Ας πουμε ότι πας το πρωί στη δουλειά σου. Ο London Underground, σωνει και καλά, σου ζητάει £1,80 ελάχιστο εισιτήριο. Αλλά επειδή ο London Underground ειναι μεγάλο και παλιο δίκτυο, οι πιθανότητες κατι να πάει στραβα και το τρένο σου να “κολλήσει”, ειναι αρκετά αυξημένες. Αν λοιπόν καθυστερήσεις για πάνω απο 15 λεπτά, και η ευθύνη για την καθυστέρηση ανηκει στον London Underground (οχι λόγω απεργίας η επειδη ενας τυπος ηθελε να αυτοκτονησει στην πλατφόρμα), τοτε ο πελάτης δικαιούται αποζημίωση ίση με την αξία της τιμής του εισιτηρίου. Το μονο που έχει να κανει ειναι να συμπληρώσει την online φορμα εδω, ή να κατεβάσει μια απο τις αντιστοιχες (unofficial) εφαρμογες για τον κινητο του.

Άντε τώρα να εξηγήσεις τι πάει να πει “περαίωση”…